Co to jest chondromalacja rzepki i jak ją skutecznie wyleczyć?

Mężczyzna trzymający się za kolano, grafika mająca sugerować chondromalacje rzepki


Odczuwasz ból z przodu kolana? Dłuższe siedzenie nasila twoje dolegliwości a każdy ruch nogą wywołuje głośne i bolesne przeskakiwanie? Być może są to pierwsze objawy chondromalacji. Sprawdź czy twoje dolegliwości mogą wskazywać na to schorzenie. Z tego artykułu dowiesz się jakie są przyczyny chondromalacji oraz w jaki sposób można ją skutecznie leczyć tak aby pozbyć się bólu i sztywności stawu kolanowego.

Co to jest chondromalacja rzepki?

Chondromalacja rzepki to schorzenie stawu kolanowego, w którym dochodzi do uszkodzeń chrząstki rzepki. Uszkodzenia te powstają na skutek rozmiękania i ubożenia chrząstki stawowej, głównie w dolnej części rzepki czyli kości która znajduje się z przodu kolana. Najczęściej chondromalacja rzepki dotyczy kobiet, szczególnie pracujących biurowo. Niekiedy pojawia się jako skutek urazów stawu kolanowego.

Objawy chondromalacji – po czym poznać że to chondromalacja rzepki

Chondromalacja chrząstki rzepki objawia się najczęściej uczuciem sztywności i w poważniejszych przypadkach bólem przedniej części stawu kolanowego. Dolegliwości nasilają się po dłuższym siedzeniu oraz podczas schodzenia ze schodów. Z uwagi na fakt iż chrząstka stawowa nie jest unerwiona czuciowo chondromalacja rzepki nie wywołuje bólu. Czemu w takim razie boli? Najczęściej z uwagi na toczący się przewlekły proces zapalny okolicznych tkanek i obrzęk kolana oraz przez ubytek chrząstki stawowej.

Przyczyny chondromalacji – skąd się bierze chondromalacja stawu kolanowego

Chondromalacja chrząstki rzepki najczęściej powstaje w skutek przewlekłego procesu zapalnego w obrębie tkanki chrząstki rzepki. Rzepka w kolanie powinna poruszać się swobodnie podczas ruchu stawu kolanowego – ślizga do góry i do dołu w trakcie zginania i prostowania nogi. Zaburzenia biomechaniczne polegające na bocznym przyparciu rzepki powodują przeciążenia, które z czasem tworzą mikrouszkodzenia powierzchni stawowej rzepki a w konsekwencji rozmiękanie chrząstki.

Diagnostyka chondromalacji – jak sprawdzić stan tkanki chrząstki stawowej

Jeśli istnieje podejrzenie chondromalacji chrząstki rzepki, pomocne mogą okazać się badania obrazowe takie jak:

  • prześwietlenie czyli rentgen
  • MRI czyli rezonans magnetyczny
  • USG

Najbardziej skutecznym ale nadal nieidealnym badaniem obrazowym do oceny uszkodzenia chrząstki jest rezonans magnetyczny.

Stopnie chondromalacji

Jeśli w badaniu obrazowym potwierdziło się że tkanka chrząstki rzepki jest uszkodzona, należy określić jej stopień. Służy do tego czterostopniowa skala Outerbridge’a:

  • stopień I – powierzchowne zmiany i rozmiękczenie chrząstki, towarzyszy im obrzęk kolana
  • stopień II – pęknięcia chrząstki i uszkodzenia w obrębie warstwy powierzchownej
  • stopień III – uszkodzenia siegają warstwy głębokiej
  • stopień IV – ubytki chrząstki stawowej

Stopień III i IV spotyka się bardzo rzadko, najczęściej u pacjentów wykrywa się I i II stopień uszkodzenia chrząstki.

Czy chondromalację da się wyleczyć?

Chrząstka stawowa z uwagi na swoją budowę oraz brak unaczynienia wewnątrz stawu kolanowego nie posiada możliwości do regeneracji i gojenia się oraz bardzo ciężko się odnawia. Nie oznacza to jednak że nic się nie da zrobić! To bardzo ważne aby jak najszybciej wdrożyć odpowiednie leczenie w początkowych etapach schorzenia.

Jak wygląda leczenie chondromalacji?

Leczenie chondromalacji polega przede wszystkim na wdrożeniu odpowiedniej rehabilitacji. Wykonywana przez fizjoterapeutę terapia manualna pozwala zmniejszyć na pewien czas odczuwane dolegliwości bólowe. Uzyskany w ten sposób efekt przeciwbólowy pozwala na wprowadzenie ćwiczeń, które poprawią zakres ruchu stawu i wzmocnią stabilizacje rzepki.

Ćwiczenia przy chondromalacji rzepki – kiedy aktywność fizyczna może pomagać a kiedy zaszkodzić?

Szczegóły mają znaczenie

Aktywność fizyczna podczas rehabilitacji chondromalacji to miecz obosieczny. Ćwiczenia zwiększające przyparcie rzepki mogą pogłębiać zaburzenia biomechaniczne i zwiększać przeciążenia stawu kolanowego. Ważne jest aby staw rzepkowo – udowy mógł poruszać się w trakcie ruchu swobodnie. Bardzo często ból kolana spowoduje próbę uciekania tak by tylko go nie obciążyć. Uciekanie to odbędzie się przez biodro lub staw skokowy. Mięsień czworogłowy czyli ten z przodu uda, w takim ustawieniu spowoduje dociśnięcie rzepki i może wywołać dolegliwości bólowe w przedniej części kolana.

Trening jako koło ratunkowe

Staw rzepkowo udowy jak każde połączenie kości w ludzkim ciele lubi i potrzebuje ruchu. Bezbólowe dozowanie obciążenia poprawi popularnie zwane – smarowanie i wzmocni mięśnie. Pomoże to rozłożyć siły działające na przednią część kolana.

Ile trwa leczenie chondromalacji?

Zaburzenia ukrwienia chrząstki to istotne utrudnienie jeśli chodzi o leczenie chondromalacji. Odpowiednia rehabilitacja pomaga zmniejszyć ból kolana i wpłynąć na poprawę zakresu ruchu. Pierwsze efekty pracy z fizjoterapeutą powinny być odczuwalne po miesiącu regularnej rehabilitacji a wyraźna poprawa po 3-4 miesiącach pracy z fizjoterapeutą. 

Podsumowanie

Chondromalacja rzepki choć brzmi strasznie to nie oznacza wyroku dla twojego kolana. Zdecydowaną większość przypadków można skutecznie leczyć przy pomocy rehabilitacji. Fizjoterapeuta pomoże zmniejszyć dolegliwości bólowe oraz wzmocnić mięśnie wokół stawu. Regularne ćwiczenia potrafią skutecznie spowolnić rozmiękanie chrząstki rzepki dlatego jeśli problem chondromalacji dotyczy Ciebie lub bliskiej Ci osoby, znajdź fizjoterpeutę w swojej okolicy i zadbaj o swoje kolano już dziś.

Bartosz Ciesielski — fizjoterapeuta i terapeuta ruchowy, Zaspa Studio Gdańsk

Autor wpisu

Bartosz Ciesielski

Fizjoterapeuta i terapeuta ruchowy w Zaspa Studio w Gdańsku. Specjalizuje się w urazach kolana i skomplikowanych urazach ortopedycznych — po operacjach, złamaniach, skręceniach oraz przy bólach kręgosłupa. Łączy techniki manualne z dopasowanymi ćwiczeniami, żeby jak najszybciej przywrócić Ci pełną sprawność i siłę.

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *