Artroskopia kolana – jak wygląda pierwszy miesiąc po operacji kolana?

Jesteś po rekonstrukcji więzadła w kolanie i naprawie łąkotek? Boisz się ruszyć nogą żeby tylko w środku nic się nie popsuło? Ktoś wspomniał Ci o rehabilitacji ale nie wiesz kiedy ją zacząć i co robić? Z tego artykułu dowiesz się jak powinien wyglądać pierwszy miesiąc po artroskopii stawu kolanowego, czego na pewno nie wolno zrobić a co można tak by z nogą w tym czasie nic się złego nie stało.

Ból i obrzęk kolana po operacji

Ból i opuchlizna to normalne zjawisko po każdym rodzaju operacji jaką wykonuje się w obrębie ludzkiego ciała. Obrzęk pojawia się na skutek stanu zapalnego, który powstaje w celu naprawy uszkodzeń tkanek dokonanych podczas zabiegu. Podczas rekonstrukcji więzadła krzyżowego dochodzi do wiercenia otworów w kości oraz pobrania materiału ze ścięgna do przeszczepu. Obrzęk tkanek i krwawienie związane z tymi procedurami zwiększają opuchliznę oraz ból z uwagi na wzrost ciśnienia wewnątrz kolana i drażnienie receptorów obecnych w torebce stawowej.

Jak zmniejszyć ból i obrzęk kolana po operacji?

W celu zmniejszenia bolesności i opuchlizny kolana po operacji najlepiej zastosować połączenie elewacji i chłodzenia nogi w ciągu pierwszych 2 do 3 tygodni. W tym czasie stan zapalny jest największy i może sprawiać największe problemy. Zimny okład można ułożyć wokół kolana tak by nie naruszał ran pooperacyjnych. Całą nogę najlepiej jest trzymać około 30cm powyżej linii ciała.

Czego nie powinno się robić?

Po operacji nie powinno podkładać się niczego pod kolano – utrudnia to wyprost z uwagi na utrwalenie pozycji zgięciowej oraz w rzadkich przypadkach może zaburzać krążenie w podudziu prowadząc tym samym do zwiększenia szansy na wystąpienie zagrażającej życiu zakrzepicy żył głębokich. Najlepiej jest ułożyć podwyższenie pod piętą. Zmniejszy to obrzęk a grawitacja wspomoże uzyskanie pełnego wyprostu.

Sztywność i ograniczona ruchomość

Ból kolana i obrzęk w połączeniu ze strachem przed ruchem mogą spowodować powstanie uczucia sztywności kolana i tym samym utrudnić wykonywanie wszelkich ruchów zgięcia czy wyprostu. Płyn, który zbiera się w stawie po zabiegu zwiększa ciśnienie wewnątrz kolana i tym samym ogranicza zakres zgięcia.

Jak rozluźnić kolano po operacji?

W celu zmniejszenia uczucia sztywności po zabiegu warto jest wykonać mobilizację rzepki. Polega ona na poruszaniu ręcznie rzepką głównie w kierunku góra-dół oraz nieco na boki. Ograniczenie ruchomości rzepki dodatkowo może utrudniać ruch zachodzący w kolanie. Inny prosty sposób to automasaż mięśni zlokalizowanych na udzie powyżej kolana.

Noga mimo powyższych technik dalej jest sztywna i ciężko ją rozruszać, co wtedy?

Jeśli mimo zastosowanych technik dalej ciężko jest przełamać uczucie sztywności warto rozważyć punkcję. Płyn zebrany wewnątrz kolana potrafi znacznie utrudnić wykonywanie ruchu w kolanie. Bardzo dobre efekty przynosi również terapia manualna i ręczna mobilizacja wykonana przez fizjoterapeutę, który to w bezpieczny sposób może przełamać stagnację.

Wyprost czyli najważniejsza praca do wykonania po operacji kolana

Absolutnie najważniejszym elementem po każdej operacji stawu kolanowego jest uzyskanie możliwie jak najszybciej pełnego wyprostu. Jest to kluczowy element, który można wprowadzać jeszcze przed wypisem ze szpitala po zabiegu. Najprostszy sposób to ustawienie stopy zadartej w sufit i wciskanie kolana w łóżko. Dobrze jest jeszcze dodatkowo podłożyć rękę pod pośladek operowanej nogi tak aby wyprost odbywał się poprzez pracę mięśnia czworogłowego uda a nie przez wciskanie pośladkiem całej nogi. Jest to całkowicie bezpieczne a nauka prawidłowego, izolowanego ruchu znacznie ułatwi dalszą rehabilitację.

Czy po operacji można zginać kolano?

W przypadku izolowanej rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego można od razu próbować zginać kolano tyle samo co zdrową nogą, przy szyciu łąkotek zakres ten ustalany jest przez lekarza operatora. To bardzo ważne żeby uzyskać możliwie maksymalny zakres ruchu zgięcia kolana. Jeśli w zaleceniach lekarz określił, że przykładowo do 4 tygodnia zakres zgięcia ma wynosić maksymalnie 90 stopni, to należy w tym czasie spróbować uzyskać ten zakres. Nie mniej, nie więcej. Jest to bardzo istotne w zapobieganiu powikłaniom w postaci zrostów czyli artrofibrozy.

Prosty sposób na bezpieczne zgięcie

W celu uzyskania maksymalnego zgięcia warto jest posłużyć się ortezą. Zegar ustawiony na dany zakres blokuje dalszy ruch. Ćwiczenie w ortezie to prosty i bezpieczny sposób na uzyskanie pełnego możliwego zgięcia bez ryzyka przekroczenia zakresu ruchu zaleconego przez lekarza. Do uzyskania zgięcia warto jest przesuwać nogę po łóżku, na piłce czy układając piętę na ścianie i stopniowo zjeżdżać nią do blokady ustawionej w ortezie.

Brak siły i mocy w nodze po operacji kolana

Początkowo po operacji kolana pojawia się uczucie całkowitej niemocy czy braku siły, jakby ktoś odciął zasilanie w nodze. To całkowicie normalne zjawisko związane z wyciszeniem pracy mięśni po zabiegu. Przełamanie tej niemocy jest kluczowe w celu rozpoczęcia wzmacniania nogi i poprawy chodzenia.

Jak wzmocnić kolano po artroskopii?

Jeśli uniesienie nogi do góry po operacji wydaje się dla Ciebie abstrakcją to warto spróbować wykonać to w zablokowanej na pełnym wyproście ortezie albo z pomocą fizjoterapeuty. Zablokowana orteza nie jest niezbędna ale daje poczucie bezpieczeństwa, że kolano w trakcie nagle się nie zegnie (nawet jeśli to robiąc to nad łóżkiem na małej wysokości, szansa na zrobienie sobie krzywdy jest bardzo mała). Wykonanie kilku powtórzeń razem z fizjoterapeutą pozwala odblokować możliwość zrobienia tego ruchu samodzielnie.

A jeśli ćwiczę samodzielnie?

Ćwicząc nogę samodzielnie do odzyskania mocy i kontroli nad mięśniami w udzie, przydaje się sznurek albo ręcznik. Można wtedy samodzielnie wesprzeć nogę rękoma i stopniowo wymuszać na niej większy ruch ograniczając użycie tej formy wsparcia. Inny sposób to podkładanie zdrowej nogi pod piętę nogi operowanej.

Chodzenie z kulami po operacji kolana

Prawidłowy chód z kulami jest podwójnie ważny. Po pierwsze – zapewnia samodzielność. Nie każdy po operacji może pozwolić sobie na dłuższą rekonwalescencję z uwagi na domowe obowiązki. Po drugie – każdy wykonany prawidłowo krok będzie usprawniać nogę i ułatwi późniejsze etapy rehabilitacji.

Jak chodzić z kulami po operacji kolana?

Po operacji nawet w przypadku szycia łąkotek i zakazu obciążania nogi, można markować obciążenie czyli toczyć stopę po ziemi bez wciskania podłoża. Jest to bardzo ważne bo każdy krok wykonany w ten sposób utrwala wyprost w stawie. Podobnie sytuacja wygląda jeśli chodzi o zgięcie. Przy przenoszeniu nogi do przodu w czasie chodu można ugiąć kolano dzięki czemu po odstawieniu kul szybciej wraca się do normalnego chodu bez utykania. Obydwa elementy są często trudne do uzyskania samodzielnie. Proste ćwiczenia wykonane z fizjoterapeutą, polegające na przerobieniu pojedynczych elementów chodu, potrafią znacznie ułatwić prawidłowe chodzenie z kulami.

Podsumowanie

Pierwszy miesiąc po operacji kolana to czas, w którym należy skupić się na uzyskaniu maksymalnego wyprostu i pełnego, dostępnego zgięcia. Z uwagi na gojenie, warto jest zadbać o zmniejszenie bólu po operacji oraz opuchlizny, która może znacznie utrudnić wykonywanie ćwiczeń. Pomocne jest tu użycie chłodzenia i uniesienia nogi oraz manualnej pracy w obrębie kolana. Warto jest od samego początku wprowadzić prawidłowy wzorzec chodu nawet w przypadku kiedy nie można obciążać nogi. Niezależnie od przedstawionych w niniejszym artykule wskazówek, dobrze jest przez cały okres wspierać się rehabilitacją po operacji i współpracować z fizjoterapeutą, który to zapewni wsparcie i kontrolę nad procesem tak aby zmniejszyć ryzyko powikłań i szybciej wrócić do normalności.